مریم رخشانی مقدم مریم رخشانی مقدم منتشر شده در سه شنبه 1401/5/11 ساعت 14:27

افات و سم ۴

انواع سم و افات

شاخص های سنجش سمیت آفت کشها

برای تعیین میزان کشندگی سموم برای انسان ،حیوانات خونگرم،ماهی ها و حشرات شاخصهایی تعیین شده که برای هر سم ثبت و مشخص میگردد.مهمترین این شاخصها عبارتند از:

الف-LD50 یا دوز کشنده ی مسموم (Lethal Dose 50%) : عبارتست از مقداری از سم که از یک راه مشخص(تماسی،خوراکی یا تنفسی) روی دسته ای از حیوانات آزمایشگاهی با شرایط یکسان پس از 24 تا 48 ساعت 50% مرگ ومیر ایجاد کند.واحد LD50 ،میلیگرم در کیلوگرم وزن بدن است.برای مثال اگر LD50 سمی mg /kg/BW 100 باشد، مقدار لازم برای از بین بردن یک شخص 50کیلوگرمی معادل 5 گرم خواهد بود(100*50=5000mg).

ب- LC50 یا غلظت کشنده سموم (Lethal Concentration 50%): حداقل غلظت کشنده سمومی را که در هوا یا آب مصرف میشوند تعیین میکند و معمولا برای تعیین درصد مرگ و میر حشرات در هوا یا ماهی ها در آب توسط حشره کشها به کار میرود و مقدار آن بصورت PPM یا PPB و در هوا به صورت میلی گرم در مترمکعب تعیین میگردد.

شرایط لازم برای استفاده از یک حشره کش در بهداشت :

سمومی را که برای مصارف بهداشتی انتخاب میکنیم باید خواص زیر را دارا باشد.البته معمولا یک حشره کش تمام این خواص را ندارد ولی باید سعی شود که سم مورد نظر بیشترین خصوصیات را داشته باشد.

الف-دارای خاصیت ابقایی کافی باشد.

ب-باید بر روی اشکال مختلف فیزیولوژیک و رشدی حشره موثر باشد(تخم،لارو،نمف و بالغ).

ج- حتی المقدور اثرات سمی زیاد برای حشرات و سمیت کم برای انسان و سایر حیوانات داسته باشد.

د-ارزان و مقرون به صرفه باشد.

ه- سهولت استعمال داشته و کاربرد آن ساده باشد.

و- شرایط مناسب از نظر وضع فیزیکی و شیمیایی داشته باشد(نگهداری و حمل آن ساده باشد).

حشره کشهای آلی کلره

Chlorinated hydrocarbons or Organochlorine insecticides

اولین سم این گروه ددت بوده که در زمان خود به عنوان مهمترین کشف قرن شناخته شده و در مناطق گرمسیر جهان حتی بیش از پنی سیلین جان مردم را از امراضی که حشرات منتقل میکردند نجات داد.مصرف این سموم پس از چندین سال به تدریج محدود و در بعضی موارد ممنوع گردید که علت این امر مواردی چون ایجاد مقاومت در حشرات نسبت به این سموم،دوام زیاد آنها و اثرات سو سموم کلره بر اکوسیستم ،اثرات سموم کلره بر انسان و تجمع آنها در بافتهای چربی و احتمال سرطانزا بودن آنها و بلاخره اثرات سموم کلره بر روی محیط زیست عمومی و آلوده کردن آبهای زیر زمینی،خاکهای زراعی و ازبین بردن میکرو ارگانیسمها و حیوانات آبزی بوده است.مهمترین سموم کلره مصرفی در بهداشت عبارتند از:

الف- ددت(DDT):این ترکیب در سال 1874 یوسط یک دانشجوی شیمی به اسم زایدلر کشف شد ولی خواص حشره کشی آن توسط مولر در سال 1939 به اثبات رسید.جسمی است جامد،نامحلول در آب و محلول در حلالهای آلی که از ترکیب کلرال و کلرو بنزن در مجاورت اسید سولفوریک بدست می آید.دارای ایزومرهای مختلفی است که ایزومر پاراپارای آن ازهمه مهمترو در ترکیب سم تجاری نباید از70%کمتر باشد.ازاین سم به شکل وسیع در کشاورزی و بهداشت استفاده شده است.از پودر 5 تا 10% آن همرا با تالک برای لباسها و رختخواب افراد آلوده به شپش و کک استفاده میشود.در سمپاشی ابقایی علیه پشه ها به میزان2 gr /m2مصرف شده است. LD50 آن 250 تا 300 میلیگرم در کیلوگرم وزن بدن است.در حال حاضر مصرف ددت در بسیاری از کشورها ممنوع است.

ب-BHC یا HCH:

Benzene Hexa Chloride or hexa chloro cyclohexane

فرمول شیمیایی آن C6H6CL6و به جسم 666 معروف است.

دارای ایزومرهای مختلفی است که ایزومر گامای آن خاصیت حشره کشی بیشتری دارد و چون توسط Vander Lindane کشف شد، به نام سم لیندین معروف است.فرم تجاری این سم باید 99% ایزومر گاما داشته باشد.خاصیت تدخینی نسبتا بالا ودوام کمتری نسبت به ددت دارد و با نام تجاری گامکسان به فروش میرسد. LD50 لیندین 125 میلیگرم از طریق خوراکی است.در سمپاشی ابقایی به میزان 0.5گرم در متر مربع استفاده شده است.

ج- سموم آلدرین و دی آلدرین:(Aldrin and Dieldrin)

این دو سم از نظر ترکیب شیمیایی مشابه و فقط دی آلدرین یک اتم اکسیژن بیشتر از آلدرین دارد.سمومی گوارشی و تماسی هستند ودوام چندساله در خاک دارند.دوام دی آلدرین بیشتر از آلدرین است. LD50 آلدرین 50 و دی آلدرین 47 میلیگرم است.از آلدرین به میزان 0.25 گرم در متر مربع در سمپاشی ابقایی استفاده شده است.

د- کلروبنزیلات (Chlorobenzylate):

این ماده با نام تجاری آکار به فروش می رسد.از مشتقات ددت بوده و به عنوان کنه کش بر علیه اکتوپارازیتهای دام مصرف میشود ولی به علت احتمال سرطانزایی مصرف آن محدود شده است.از سایر سموم کلره می توان به حشره کش اندوسولفان(تیودان) و کنه کش های کلتان(دیکوفل) و تدین(تترا دیفون) و اومایت(پروپارژیت) اشاره کرد.

ه- مسمومیت و درمان مسمومیت ناشی از سموم کلره:

سموم کلره به عنوان ترکیبات قوی و موثر بر روی اعصاب مرکزی عمل کرده و بندپایان را در اثر تحریک متوالی،حرکات تشنجی شدید و فلج از پای در می آورند.عملکرد آنها به آهستگی صورت گرفته و ممکن است چندین ساعت پس از تماس باعث مرگ حشره شوند.

این سموم در انسان با ورود به به بدن از طریق جذب در بافتهای چربی و تاثیر روی سیستم اعصاب در مسمومیت های حاد ایجاد گلو درد،حالت تهوع،درد مفاصل،عصبانیت و سردرد و لرزشهای خفیف میکنند.

پادزهر این سموم باربیتوراتها و سایر داروهای مخدر اعصاب است که نوع و مقدار آنها را پزشک تجویز می نماید.تا قبل از رسیدن پزشک میتوان نمکهای مسهل،داروهای تهوع آور و در صورت امکان شستشوی معده را تجویز کرد.از دادن هرگونه مواد چربی نیز باید خودداری شود.زیرا چربیها جذب سم را تسهیل میکنند.در صورت آلودگی لباس و پوست باید لباسهای آلوده را خارج و بدن را با آب ولرم و صابون شستشو داد.

سموم آلی فسفره

Organophosphorus compounds or Organophosphorus Insecticides

اولین کسی که روی ترکیبات آلی فسفره به عنوان حشره کش کار کرد، Gerhars Schrader آلمانی بود که با جایگزین کردن عوامل مختلف بجای اجزای اسیدسولفوریک ،سموم قوی و بسیار سمی تولید کرد.برخی از ترکیبات مثل Thiolo و Thiono فوق العاده سمی و سموم Tabun و Sarin جز سموم شیمیایی جنگی محسوب میشوند.

اولین ترکیب حشره کش فسفره که کاربرد عمومی پیدا کرد،سم هگزا اتیل تترافسفات بود که به دلیل وجود ترکیب تترااتیل پیروفسفات به عنوان حشره کش در آن به سم تپ TEPP معروف شد.این سم بسیار کم دوام و شدیدا سمی است و دارای LD50 -پایینتر از 2 میلیگرم بر کیلوگرم و خاصیت ناک دان بوده و به جای نیکوتین مصرف میگردید.

سموم فسفره به دلیل تجزیه سریعتر و ناپایداری در محیط به خصوص در مواقعی که مقاومت نسبت به سموم کلره ایجاد شده بود،در بسیاری از موارد جایگزین سموم کلره شدند.مهمترین ترکیبات فسفره شامل سموم زیر است:

الف- مالاتیون یا کاربوفوس (Malathion):

فرمول شیمیاشی آن C10H19O6PS2 به صورت مایع روغنی شکل زرد تا قهوه ای و با بویی تند است که ناشی از مواد همراه یا BY product میباشد.سمیت آن برای پستانداران بسیار کم و LD50 آن بین 1000 تا 3500 میلیگرم است.احتمالا مفیدترین حشره کش گروه فسفره محسوب میشود.در بهداشت به صورت W.P 50% و گرد 1% و در کشاورزی به شکلEC 60تا 75 % مصرف میشود.برای کنترل پشه ها به میزان 2 گرم بر مترمربع و برای مبارزه با شپش و ساس در لباس و رختخواب از پودر 1 % آن استفاده میشود.

ب- د.د.و.پ (DDVP) یا دیکلرفوس (Dichlorovos):

این سم اساسا بدلیل خاصیت تبخیر بالا یک حشره کش تدخینی و دارای خاصیت ناک دان است.به مقدار زیاد به صورت مخلوط با پلاستیک و رزین به شکل نوارهای مخصوص Dispenser تهیه و در آشپرخانه ها ، رستورانها و اطاقهایی که درای تهویه باشند مصرف میشود و بیشتر علیه آفات بهداشتی بخصوص دوبالان کاربرد دارد.

نوارهای دیسپنسر با متصاعد کردن تدریجی سم یرای مدت 8 تا 10 هفته موثر هستند.از این سم برای تهیه بمب های آئروسل و گردنبندهای مخصوص سگ و گربه به منظور کم کردن آلودگی آنها به کک و اکتوپارازیتهای دیگر استفاده میشود. LD50 خوراکی این سم 55 تا 80 میلیگرم میباشد.

ج-دیازینون (Diazinon) یا بازودین:

دیازینون با فرمول شیمیایی C12H21O3N2PS حشره کشی است تماسی که طیف اثر وسیعی دارد.این سم تا حدی خاصیت کنه کشی داشته و LD50 آن 300تا 850 میلیگرم است.در انواع ناخالص این سم به دلیل مواد سمی همراه LD50 آن 100 تا 150میلیگرم در نظر گرفته میشود.دیازینون به صورت سمپاشی ابقایی علیه آفات خانگی بخصوص سوسریها و به صورت گرانول برای از بین بردن لارو پشه ها در آب به کار برده میشود،همچنین برای طنابهای آغشته به سم علیه مگسها استفاده میگردد.

د- پاراتیون (Parathion):

حشره کشهای این گروه بسیار سمی و وسیع الطیف هستند و به همین دلیل در بهداشت مصرف ندارند.ترکیب اتیل پاراتیون با نام تجاری تیوفوس و LD50 به میزان3.6تا 13 میلیگرم است و در صورت ورود به بدن اکسیده شده و تبدیل به ترکیب پارااوکسیون میشود که سمیت آن ده برابر پاراتیون است.مصرف این سم نیز در کشاورزی ممنوع شده است.

ترکیب دیگر این گروه متیل پاراتیون (متافوس) است که سمیت ان 14 تا 24 میلیگرم است وهنوز در کشاورزی مصرف دارد.

ه – تمفوس (Temephos) یا ابیت(Abare):

بعنوان یکی از کم خطرترین حشره کش های مصرف شده در بهداشت عمومی تلقی شده و سمیت آن برای پستانداران،پرندگان و ماهیها بسیار کم است LD50 آن برای موش از طریق خوراکی 8600 تا 13000 میلیگرم است ولی در عین حال برای حشرات بسیار کشنده میباشد.بیشتر به عنوان یک ترکیب لاروکش علیه پشه ها و سیمولیومها در آب مصرف میشود.حد آستانه مجاز این سم در آبهای آشامیدنی 1 PPM تعیین شده است که بهتر است بصورت گرانول مصرف شود.از پودر 1% آن علیه شپش استفاده میشود.

و- فنتیون (Fenthion):

به اسامی تجاری بایتکس و لباسید و با LD50 به میزان 250 تا 300 میلیگرم در کشاورزی و بهداشت کاربرد دارد. در سمپاشی ابقایی از پودر 40% آن به میزان 2.5 گرم در متر مربع استفاده میشود،همچنین بصورت گرانول و قرص نیز علیه لارو پشه ها مصرف میگردد.

ز – فنیتروتیون (Fenitrothion) یا سومیتیون:

این سم دارای اسامی تجاری متعددی است و LD50 آن503 تا 800 میلیگرم است.برای کنترل آفات بهداشتی مثل مگسها و پشه ها به صورت سمپاشی ابقایی و به میزان 2 گرم بر مترمربع مورد مصرف قرار گرفته است.در ایران به دلیل چند مورد مسمومیت در کارگران سمپاش،مصرف چندانی پیدا نکرد.

ازسایر سموم این گروه که مصارف بهداشتی قابل توجهی دارند میتوان به سموم پریمیفوس متیل یا اکتیلیک(بیشتر علیه مگس و به طریقه ULV به دلیل خاصیت ناکدان مصرف شده است)، تری کلرفون یا دیپترکس(بیشتر گوارشی است و برای تهیه طعمه مسموم بکار میرود) و سم نالد یا دیبروم اشاره کرد که سم اخیر مشابه DDVP ولی با تبخیر کمتر وLD50 به میزان430میلیگرم بوده و علیه مگس و پشه مصرف میشود.

ح – مسمومیت و درمان ناشی از سموم فسفره:

تمامی سموم فسفره با تاثیر بر روی سیستم اعصاب در محل سیناپس عصبی دارای خاصیت بازدارندگی و مختل کردن عمل آنزیم کولین استراز بوده و باعث تجمع ماده استیل کولین در سلولهای عصبی و در نتیجه تداوم تحریکات عصبی و تشنج شدید ،ضعف عضلات ،نارسایی ریوی، و مرگ میشوند.علایم مسمومیت در انسان شامل سرگیجه،اسهال و تهوع،تنگی مردمک چشم،نشستن عرق سرد بر بدن،ریزش اشک،تار شدن بینایی،جاری شدن بزاق،سردرد،تاکی کاردی(افزایش ضربان قلب)،لرزش دستها،ضعف عضلات،تورم ریه ها و بلاخره اغما میباشد.در شروع مسمومیت ضربان قلب و فشار خون پایین می آید و با وخیم شدن حال بیمار هر دو بالا میروند.درصورت شدت مسمومیت حداکثر ظرف 24 ساعت مرگ حادث میشود.

در صورت ورود سم با دوز بالا بدن قادر به هیدرولیز سم نبوده و علایم مسمومیت ایجاد میشود.برای تسریع هیدرولیز سم ترکیباتی تحت عنوان اکسیم مانند 2PAM به مسموم تزریق میشود.پادزهر سموم فسفره سولفات آتروپین به میزان 2 میلیگرم تزریق وریدی است که در صورت نیاز هر 30الی 40 دقیقه تکرار میشود و تا از بین رفتن کامل علایم ادامه میابد.در صورت اختلال در تنفس باید اقدام به دادن تنفس مصنوعی کرده و در صورت آلودگی لباس،باید لباسهای آلوده خارج و بدن با آب و صابون شسته شود و سریعا مسموم به مراکز درمانی منتقل گردد.

 



تازه های وبسایت

ریشه درختان میوه فاطمه رسولی

ریشه درختان میوه

وسعت رشد عرضی ریشه ها معمولا در حدود سایه انداز درخت بوده اما عوامل دیگر همچون میزان رطوبت توع بافت خاک مواد غذایی خاک و نوع پایه می تواند در گستردش عرضی و عمقی ریشه تاثیر داشته باشد.
ارتباط بین مراکز علمی و صنعت کشاورزی حامد محمدولی

ارتباط بین مراکز علمی و صنعت کشاورزی

این نکته که دانشگاه ها، آموزشکده ها و مراکز آموزش عالی و موسسات علمی به عنوان هسته های تولید علم محسوب می شوند بر کسی پوشیده نیست و محل انتشار و تولید انواع نوآوری ها، فناوری ها و یافته های نوین محسوب می شوند. در بخش کشاورزی نیز آنچه بیش از پیش قادر خواهد بود تا زمینه افزایش تولید در مزارع و واحد های تولید در زیر بخش های مرتبط با بخش کشاورزی فراهم سازد، همان نوآوری هایی است که از دانشگاه ها و مراکز علمی باید به مزارع کشاورزی راه یابد در غیر اینصورت کشاورزی کشور ما همان راه 100 سال پیش را طی می کند و دانشگاه ها هم فقط به حجم بالای خروجی خود با فارغ التحصیلان در مقاطع مختلف خواهند بالید بدون آنکه نتایج علوم و دانش تولیدی در این مراکز راهی به مزارع بیابد و پاسخگوی نیازهای فزاینده غذایی در سطح جامعه گردد.

شبکه جامع آموزش برای کشاورزان حامد محمدولی

شبکه جامع آموزش برای کشاورزان

در زمینه ارتباطات و انتقال اطلاعات، با پیشرفت علم امروزه یکی از روش های اساسی آموزشی در زمینه های مختلف از جمله کشاورزی از طریق فضای مجازی، سایت ها و رسانه های ارتباط جمعی است که برای همگانی شدن این موضوع باید در مرحله اول یک شبکه آموزشی هم در قالب سیستم جامع آموزش مجازی و هم در قالب شبکه تلویزیونی (رسانه های تصویری) درحوزه کشاورزی و زیربخش های مرتبط، اجرا شود تا هر فرد و با هر سلیقه و دانشی از این برنامه ها در حد وسیع بهره گیرند.

دلایل کمبود عناصر غذایی در گیاهان فاطمه رسولی

دلایل کمبود عناصر غذایی در گیاهان

کمبود واقعی: کمبود عناصر غذایی در خاک و یا وجود ترکیب شیمیایی غیر قابل جذب آن برای گیاه. کمبود دروغین: کمبود عناصر غذایی به علت ایجاد شرایط خاص در محیط کشت. در این حالت ریشه ها قادر به جذب عناصر موجود در خاک نمی باشند مانند موارد زیر :
ریسک بالای فعالیت ها در کشاورزی حامد محمدولی

ریسک بالای فعالیت ها در کشاورزی

فعالیت در بخش کشاورزی به دلیل آنکه کشاورز و فعالیت هایش در تماس مستقیم با حوادث غیر مترقبه از جمله خشکسالی، کم آبی، سرماف سیل و ... قراردارد و ریسک فعالیت ها در این بخش نسبت به دیگر بخش ها بسیار بالا است و به همین علت سرمایه گذاری های کلان بسیار محدود است و کسانی که در این بخش هستند همواره در امید قرار دارند که برای تداوم فعالیت ها در این بخش باید به فکر راهکارهای اساسی بود که مهم ترین آن، حمایت همه جانبه از سرمایه گذاران است.

اسید آمینه  و اهمیت آن در تغذیه گیاهی فاطمه رسولی

اسید آمینه و اهمیت آن در تغذیه گیاهی

اسيد آمينه چيست و چرا بايد در تغذيهء گياه از اسيدهاى آمينه استفاده كنيم؟
دلیل عدم کارایی سم ها فاطمه رسولی

دلیل عدم کارایی سم ها

️بسیار پیش می آید که دو یا چند کشاورز از یک سم که تولید یک شرکت است استفاده می کنند، اما تعدادی نتیجه می گیرند و تعدادی نتیجه نمی گیرند. در بسیاری از موارد دیده شده است که کشاورز کل مشکل را از سم می داند و بدون بررسی کافی بلافاصله سم را تعویض نموده و احتمالاً باز هم نتیجه نمی گیرند. مهم ترین مشکلاتی که باعث می شوند سم اثر نکند یا کم اثر شود.
جایگاه کشت پیاز و اهمیت آن در ایران نگار ناظری

جایگاه کشت پیاز و اهمیت آن در ایران

میزان تولید در سال زراعی 83-82 حدود 63/10 میلیون تن برآورد شده که بیشترین تولید مربوط به استان های آذربایجان شرقی، اصفهان، فارس، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و خراسان است
مبارزه با علف های هرز باغ پرتقال نگار ناظری

مبارزه با علف های هرز باغ پرتقال

در شمال کشور به علت وجود رطوبت زیادتر ناشی از بارندگی، نسبت به جنوب کشور، هم تنوع علف­ های هرز بیشتر است و هم رشد آن ها سریع تر است. به همین دلیل باغ های پرتقال شمال را سالیانه 3 تا 4 بار علف تراشی می­ کنند. علف چینی با وسیله ­ای به نام 'درگر'، علف چین ماشینی و یا روتیواتور انجام می­ شود. نوبت اول علف­ تراشی اردیبهشت و نوبت دوم تیر ماه است که برای خالی کردن فضای باغ به منظور سمپاشی و برای آسان کار کردن است.
نحوه ی سازگاری کلزای پاییزه نسبت به سرما نگار ناظری

نحوه ی سازگاری کلزای پاییزه نسبت به سرما

کلزای پاییزه چنان چه در مرحله رشدی مناسب باشد و فرایند مقاوم شدن در آن اتفاق افتاده باشد، می تواند سرمای کوتاه مدت 15 تا 20 درجه سانتی گراد زیر صفر را تحمل کند.

همکاری با سیرنگ

سیرنگ در استان های مختلف، نمایندگی اعطا می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر فرم زیر را با دقت تکمیل کنید و منتظر تماس سیرنگ بمانید.